Academic Project App

Nereden çıktı bu proje?

Her şey Veri Tabanı Yönetim Sistemleri dersinin final projesiyle başladı. İlk hali, sadece lokalde çalışan bir HTML + CSS + JS uygulamasıydı — çalışıyordu, dersi de geçti, ama içimde bir yerde “bu iş burada bitmemeli” diyen bir ses vardı.

Asıl fikir de dersin kendisinden doğdu: bu derslerde herkese farklı problemlere çözüm üretmesi için projeler dağıtılıyor ama kimse birbirinin ne yaptığını göremiyor. Aynı fikir muhtemelen birden fazla kişinin aklına geliyor ve bunu fark etmenin hiçbir yolu yok. “Bunu çözen bir sistem olsa nasıl olurdu?” sorusu, projenin hizmet edeceği alanı bana kendisi söyledi: öğrenci proje önerir, hoca görür ve onaylar, admin de tüm süreci yönetir.

Web’den cebe: yeniden yazım

Ders bittikten sonra Swift öğrenmeye başlamıştım ve bu proje mükemmel bir antrenman sahasıydı — konusuna zaten hakimdim, tüm enerjimi nasıl doğru yapılır sorusuna verebilirdim. Sıfırdan, bu sefer mobil uygulama olarak ve standartlara uygun bir mimariyle yeniden yazdım.

Teknik iskelet şöyle kuruldu:

• SwiftUI + MVVM — Views, ViewModels ve Models katmanları net ayrılmış durumda. View sadece çizer, karar vermez; iş mantığı ViewModel’de yaşar. İlk projede “her şey bir arada” yazmanın nelere mal olduğunu gördüğüm için bu ayrım benim için teori değil, ders çıkarılmış bir tercihti.
• Firebase Auth + Firestore — üç farklı rolün (öğrenci, hoca, admin) kimlik doğrulaması ve rol bazlı yetkilendirmesi Auth üzerinde; öneriler, onay durumları ve ders verileri Firestore’da gerçek zamanlı duruyor. Lokalde hapsolmuş ilk versiyonun aksine bu hali gerçekten çok kullanıcılı.
• Rol bazlı akış — aynı uygulama, giriş yapan kişinin rolüne göre üç farklı deneyime bürünüyor. Bunu tasarlarken “ekran çoğaltmak” yerine yetki modelini merkeze almak, sonradan eklenen her özelliğin maliyetini ciddi biçimde düşürdü.

Uygulama yayınlanmadı — bu bir öğrenme ve portfolyo projesi. Ama mimarisi sayesinde, benzer bir ihtiyacı olan birinin bu iskeletten gerçek bir ürüne gitmesi hiç zor değil; zaten en gurur duyduğum tarafı da bu.

Ne öğrendim?

Bu proje bana kod yazmaktan fazlasını öğretti:

• Bir mobil uygulamanın tasarım aşamaları — fikirden ekran akışına, oradan veri modeline giden yolun kağıt üstünde başladığını; Xcode’u açmadan önce verilen kararların en kalıcıları olduğunu gördüm.
• Mimari bir yatırımdır — başta MVVM kurmak yavaşlatıyor gibi hissettiriyor; üçüncü haftada yeni bir özellik eklerken hangi dosyaya bakacağını düşünmeden bilmek ise o yatırımın temettüsü.
• Deneme-yanılma da bir yöntem — SwiftUI component’lerini önce yanlış kullanıp sonra doğrusunu bulmak, dokümantasyon okumaktan daha kalıcı öğretti. Hatalarım bu projenin gizli müfredatıydı.
• İleriyi düşünerek kod yazmak — “bu satır altı ay sonra birinin başını ağrıtır mı?” sorusunu her commit’te sormayı burada alışkanlık edindim.

Kısacası: bir ders projesi olarak doğdu, benim Swift’le ciddi ilişkimin başlangıcı olarak büyüdü.